بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD)
بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) زمانی رخ می‌دهد که برگشت محتویات معده به مری منجر به بروز علایم آزاردهنده یا عوارض شود. علایم تیپیک این بیماری شامل سوزش سردل (Heartburn) و رگورژیتاسیون (برگشت اسید) است. در بیمارانی که با علایم تیپیک مراجعه می‌کنند و فاقد علایم هشدار دهنده هستند، نخستین اقدام تشخیصی و درمانی، درمان تجربی با داروهای کاهنده اسید (مانند آنتی‌اسیدها یا PPI) است.
تظاهرات آتیپیک و خارج مری
ریفلاکس می‌تواند تظاهرات غیرمعمولی مانند سرفه مزمن، آسم، گرفتگی صدا و درد قفسه سینه غیرقلبی ایجاد کند. در این موارد، درمان با دوز دو برابر PPI (مثلاً امپرازول ۲۰ میلی‌گرم دو بار در روز) به مدت ۸ تا ۱۲ هفته توصیه می‌شود. برای اثبات ارتباط ریفلاکس با این علائم، pH متری ۲۴ ساعته مری به عنوان استاندارد طلایی شناخته می‌شود.
در صورت وجود علایم هشدار دهنده (دیسفاژی، کاهش وزن، آنمی یا خونریزی)، آندوسکوپی فوری الزامی است.
یافته‌های پاتولوژیک و درمان دارویی
در بیوپسی مری، وجود ائوزینوفیل و نوتروفیل نشانه التهاب است، اما وجود نوتروفیل نشان‌دهنده آسیب شدیدتر است. داروهای اصلی درمان شامل PPIها و H2 بلوکرها هستند. داروهایی مانند باکلوفن نیز می‌توانند با کاهش شل‌شدن‌های گذرای LES به درمان کمک کنند.
برای مثال، برای بیماری با سرفه مزمن بدون علت ریوی، از ابتدا درمان با PPI دو بار در روز شروع می‌شود، در حالی که برای سوزش سردل ساده، دوز استاندارد یک بار در روز کافی است.
واژگان کلیدی
- GERD
- برگشت محتویات معده به مری که موجب علائم یا آسیب مخاطی می‌شود.
- رگورژیتاسیون
- برگشت غیرارادی محتویات معده یا مری به داخل دهان بدون حالت تهوع.
- pH متری ۲۴ ساعته
- دقیق‌ترین روش برای اثبات ریفلاکس پاتولوژیک و ارتباط آن با علائم بالینی.
اشتباه‌های رایج
- اشتباه است که تصور شود رگورژیتاسیون یک علامت هشدار دهنده برای آندوسکوپی فوری است؛ این یک علامت شایع GERD است.
- به غلط تصور می‌شود که pH متری برای بیمار دچار ازوفاژیت شدید گرید D لازم است؛ در حالی که خودِ آسیبِ مشهود در آندوسکوپی برای تشخیص کافی است.
- نباید تصور کرد ترازودون داروی اصلی GERD است؛ این دارو فقط در کاهش دردهای احشایی مری موثر است.
جمع‌بندی این مفهوم
- علایم تیپیک شامل سوزش سردل و رگورژیتاسیون است و در موارد بدون علامت هشدار، درمان تجربی با PPI آغاز می‌شود.
- برای تظاهرات خارج مری (مانند سرفه مزمن)، شروع درمان با دوز دو برابر PPI (دو بار در روز) توصیه می‌گردد.
- آندوسکوپی در موارد مقاوم به درمان (۲ ماه درمان با دوز دو برابر PPI) یا وجود علائم هشدار دهنده الزامی است.
- باکلوفن با کاهش شل‌شدن‌های گذرای LES می‌تواند در موارد مقاوم به درمان‌های معمول استفاده شود.
- تغییر سبک زندگی شامل عدم مصرف مایعات همراه غذا و پرهیز از خوردن ۲ تا ۳ ساعت پیش از خواب است.
نکتهٔ تکمیلی
جالب است بدانید که برخی داروهای متداول قلبی و اعصاب می‌توانند باعث تشدید ریفلاکس شوند. برای مثال، داروهای آنتی‌موسکارینی مانند کلیدینیوم سی با کاهش فشار اسفنکتر تحتانی مری (LES)، سد دفاعی بین معده و مری را شل کرده و شدت ریفلاکس را افزایش می‌دهند. به همین دلیل به بیماران دچار سوزش سردل توصیه می‌شود لیست داروهای مصرفی خود را حتماً با پزشک کنترل کنند.