سندرم روده تحریک پذیر

جالب است بدانید که در سال‌های اخیر، نقش محور «مغز-روده» در ایجاد IBS بسیار مورد توجه قرار گرفته است. به همین دلیل، استرس‌های روانی و اضطراب می‌توانند مستقیماً از طریق اعصاب خودمختار، حرکات روده را تغییر داده و باعث تشدید درد شوند. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا بسیاری از بیماران در دوران امتحانات یا فشارهای کاری، دچار عود علائم گوارشی می‌شوند.

در مسمومیت با سرب، علاوه بر علائم گوارشی، یافته‌ای به نام «خط سربی» (Burton's line) ممکن است در لثه‌ها دیده شود که یک خط آبی-خاکستری در مرز دندان و لثه است. همچنین در آزمایش خون این افراد، دانه‌های ریزی در گلبول‌های قرمز دیده می‌شود که به آن Basophilic Stippling می‌گویند؛ این جزئیات به افتراق سریع مسمومیت از IBS کمک فراوانی می‌کند.

چرا سن ۴۰ یا ۴۵ سالگی اینقدر مهم است؟ آمارها نشان می‌دهند که بعد از این سن، منحنی شیوع بیماری‌های جدی مثل پولیپ‌های پیش‌سرطانی و سرطان کولن به شدت صعودی می‌شود. از طرفی، کولیت میکروسکوپیک که با اسهال آبکی تظاهر می‌کند، دقیقاً در همین دهه از زندگی شیوع بیشتری می‌یابد، در حالی که IBS معمولاً ریشه در سنین پایین‌تر دارد. بنابراین سن، مرز بین «درمان علامتی» و «بررسی تهاجمی» است.

ریفاکسیمین یکی از داروهای جالب در درمان IBS-D است. برخلاف آنتی‌بیوتیک‌های معمولی، این دارو جذب خون نمی‌شود و فقط در لومن روده اثر می‌کند. ریفاکسیمین با تغییر جمعیت باکتری‌های روده، نفخ و اسهال را بهبود می‌بخشد و نکته جالب اینجاست که اثر آن تا ماه‌ها پس از اتمام دوره دو هفته‌ای درمان باقی می‌ماند.

تحقیقات نشان داده است که بافت‌شناسی روده این بیماران، حتی ماه‌ها پس از رفع عفونت، افزایش تعداد سلول‌های التهابی مثل ماست‌سل‌ها و لنفوسیت‌ها را نشان می‌دهد. این یعنی بدن فرد هنوز فکر می‌کند در حال جنگ با میکروب است! این التهاب میکروسکوپی پایدار، اعصاب روده را تحریک کرده و باعث می‌شود روده حتی به حرکات طبیعی و حباب‌های هوا هم با درد واکنش نشان دهد.