گیرنده های حسی

جالب است بدانید که پدیده سازش دلیلی است که شما پس از چند دقیقه، دیگر متوجه بوی عطر خود یا فشار مداوم لباس بر پوستتان نمی‌شوید. این سیستم هوشمند از «بمباران اطلاعاتی» مغز جلوگیری می‌کند. اما چرا گیرنده درد سازش پیدا نمی‌کند؟ چون درد یک سیگنال حیاتی از آسیب بافت است؛ اگر مغز به بوی عطر عادت کند خطری ندارد، اما اگر به سوختن دست یا بریدگی عادت کند، ممکن است عضو از دست برود!

آیا می‌دانستید که چرم‌هایی که برای لباس و کیف استفاده می‌شوند در واقع همان لایه درم پوست جانوران هستند؟ در فرایند دباغی، لایه سست و بیرونی پوست جدا شده و بافت پیوندی محکم درم که حاوی رشته‌های پروتئینی کلاژن است باقی می‌ماند. به همین دلیل است که چرم علی‌رغم انعطاف‌پذیری، بسیار مقاوم است؛ دقیقاً همان ویژگی که برای محافظت از گیرنده‌های حساس زیرین در بدن جانور لازم بوده است!

جالب است بدانید که مغز انسان با وجود اینکه تمام پیام‌های درد بدن را پردازش می‌کند، خودش هیچ گیرنده دردی ندارد! به همین دلیل جراحان مغز و اعصاب می‌توانند در حالی که بیمار بیدار است، عمل جراحی روی بافت مغز انجام دهند (البته با بی‌حس کردن پوست سر و جمجمه که گیرنده درد دارند). این یک پارادوکس بزرگ فیزیولوژیک است؛ مغز مرکز درک درد است اما خودش درد را حس نمی‌کند!

بدون حس وضعیت، ساده‌ترین کارها مثل راه رفتن یا غذا خوردن غیرممکن می‌شد. جالب است بدانید بیماری‌های نادری وجود دارند که در آن‌ها فرد حس وضعیت خود را از دست می‌دهد. این افراد توصیف می‌کنند که بدنشان را متعلق به خود نمی‌دانند و برای راه رفتن باید حتماً به پاهایشان نگاه کنند؛ چون مغز بدون این گیرنده‌ها نمی‌داند پاها کجا هستند! در واقع حس وضعیت را «حس ششم» واقعی بدن می‌نامند.